Cmentarz Żołnierzy
rok: 2021
klient: Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku
lokalizacja: Westerplatte | Gdańsk
kategoria:
Projektowanie wnętrz miejskich
zakres opracowania: mała architektura + detal + wizualizacje
W ZESPOLE Z RESTUDIO JACASZEK ARCHITEKCI - główny projektant
Główną inspiracją dla projektu architektonicznego Cmentarza Żołnierzy na Westerplatte jest dokonane, w trakcie badań archeologicznych, znaczące odkrycie. Zaproponowana ortogonalna kompozycja planu całego założenia nawiązuje do metody prowadzonych prac archeologicznych, w trakcie których teren pokryto geometryczną siatką. Ortogonalna siatka ulega deformacji w miejscu odkrytej, anonimowej mogiły. Zniekształca się także radykalnie ucięta w tym miejscu ziemia. Deformacja zachodzi zarówno w płaszczyźnie poziomej (planie), jak i pionowej, w postaci obniżenia terenu. Sam dół, jako świadek historii, ma zostać wyeksponowany poprzez zabiegi architektoniczne i rzeźbiarskie. Zróżnicowanie poziomów między dołem a cmentarzem i połączenie tych stref zielonymi tarasami ma być symbolem zasłużonego wyniesienia polskich bohaterów i przywrócenia godności ich pochówku.
Zaprojektowaliśmy żeliwne obeliski – pomniki nagrobne, które swoją wertykalną formą symbolizują bohaterstwo i męstwo poległych żołnierzy. Ich symetryczna i regularna kompozycja nawiązuje do żołnierskiego porządku i stanowi kontrast dla nieregularnego, zdeformowanego dołu – miejsca anonimowego pochówku.
Obeliski symbolizujące żołnierzy górują nad miejscem pochówku, pokazanym metaforycznie jako obniżone pole wypełnione żeliwną zdeformowaną fakturą. Dół został od strony północnej ograniczony żeliwną ścianą z ekspresyjnym „fryzem” nawiązującym do warstwy ziemi, w której odnalezione zostały ludzkie szczątki. Pomniki zwrócone frontem w stronę dołu, wchodzą w swoisty dialog z żeliwną ścianą.
Każdy obelisk jest charakterystycznym odbiciem, negatywem tej ściany i jej wypukłego fryzu. Pomniki w części cokołowej posiadają wklęsłą deformację – znamię, które symbolizuje „wyrwanie” ich spod ziemi. Maciej Jacaszek RESTUDIO
Szkice koncepcyjne
